“ทุกปัญหาดีขึ้นได้ด้วยการฟัง” ฟังด้วยหู ดูด้วยใจ ไม่ตัดสิน ลดความเหงา-ซึมเศร้า

สสส.สานพลัง ธ.จิตอาสา ภาคีเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา เปิดตัวแคมเปญ “ทุกปัญหาดีขึ้นได้ด้วยการฟัง” ฟังด้วยหู ดูด้วยใจ หวังลดปัญหาความเหงา สร้างความเข้าใจระหว่างกัน

จากผลสำรวจความเหงาครั้งแรกของไทย เผย คนไทยรู้สึกเหงาพุ่ง 83% พนักงานออฟฟิศเหงามากที่สุด เหตุจาก ขาดความสัมพันธ์เชื่อมโยงทางจิตใจ-สังคม เสี่ยงป่วยสุขภาพใจ

สสส.สานพลัง ธนาคารจิตอาสา-ภาคีเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา เปิดตัวแคมเปญ "ทุกปัญหาดีขึ้นได้ด้วยการฟัง" เนื่องในเดือนการฟังแห่งชาติ ปีที่ 2 เดินหน้าสร้างทักษะการฟังให้ประชาชน ผ่านการเรียนรู้แบบ e-Learning

พร้อมชวนองค์กร "สร้างพื้นที่รับฟังด้วยหัวใจ" เพิ่มความสัมพันธ์ที่ดีในสังคมตลอดเดือน พ.ย. ปี 68 นี้

นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า สสส. สานพลังภาคีเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา กำหนดให้เดือน พ.ย. ของทุกปี เป็น "เดือนการฟังแห่งชาติ" เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกของไทยในปี 2567 สอดคล้องกับหลายประเทศทั่วโลกที่กำหนดให้เดือน พ.ย. เป็นเดือนแห่งการสร้างวัฒนธรรมการฟัง

โดยมีกิจกรรมส่งเสริมการฟังเกิดขึ้นตลอดเดือน เพื่อกระตุ้นให้คนในสังคมได้เห็นถึงความสำคัญของการรับฟัง ซึ่งเป็นพื้นฐานในการสร้างความสัมพันธ์ของตนเองกับผู้อื่น มีพื้นที่รับฟังเกิดขึ้น 91 แห่งทั่วประเทศ ประชาชนเข้ารับบริการรับฟังกับจิตอาสา 2,298 คน เข้าถึงสื่อการเรียนรู้สร้างทักษะการฟัง 1.7 ล้านคน

จากความสำเร็จที่เกิดขึ้น ในปี 2568 สสส. จึงเดินหน้าจัดทำแคมเปญในวาระเดือนการฟังแห่งชาติต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 กับแนวคิด "ทุกปัญหาดีขึ้นได้ด้วยการฟัง" ร่วมกับธนาคารจิตอาสา และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดทำผลสำรวจความเหงาสำหรับบริบทของสังคมไทย ในกลุ่มประชาชนอายุ 18-75 ปี ครั้งแรกของไทย

"ผลสำรวจฯ พบว่า คนไทยมีความเหงาสูงถึง 83% โดยแยกเป็นเหงามาก 18% และเหงาปานกลาง 65% สาเหตุจากการขาดกิจกรรมสร้างความสัมพันธ์เชื่อมโยงทั้งทางจิตใจและสังคม

กลุ่มที่เสี่ยงต่อความเหงามากที่สุด คือ คนที่พักอาศัยอยู่ตามลำพัง, คนที่พักอาศัยในเขตเมือง และคนที่มีปัญหาสุขภาพ เมื่อวิเคราะห์ตามกลุ่มอาชีพ พบว่า พนักงานออฟฟิศมีความเหงาสูงที่สุด

ที่น่าสนใจ ยังพบอีกว่า คนไทย 1 ใน 5 รู้สึกว่าปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Inteligence) สามารถให้คำปรึกษาได้ดีกว่าคนในครอบครัว และเพื่อน อาจเป็นเพราะ AI สามารถรับฟังแบบไม่ตัดสิน และแสดงความเห็นอกเห็นใจได้ตรงใจกว่า

ทั้งนี้ ความเหงาที่เกิดขึ้น เป็นสาเหตุที่นำไปสู่ปัญหาทางสุขภาพใจ เช่น โรคซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวลและเครียดสะสม กระทบโดยตรงต่อสุขภาพ

ใน 'เดือนการฟังแห่งชาติ' ครั้งนี้ สสส. ส่งเสริมให้ประชาชนมีศักยภาพและความสามารถในการบริหารจัดการความรู้สึกเหงา

ผ่านการเรียนรู้ทักษะการฟังด้วยตัวเองรวมถึงสนับสนุนให้ทุกองค์กร ร่วมสร้างพื้นที่การรับฟังเชื่อมความสัมพันธ์คนในสังคม พร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนให้เกิดลังคมสุขภาวะที่เกื้อกูลกัน" ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าว

ดร.สรยุทธ รัตนพจนารถ ผู้อำนวยการร่วมธนาคารจิตอาสา กล่าวว่า ตลอดทั้งเดือน พ.ย. จะมีกิจกรรมสร้างทักษะการรับฟัง ให้พร้อมรับมือกับความรู้สึกเหงา เข้าถึงความสุขที่เกิดจากการเชื่อมโยง กับตนเอง โลก และธรรมชาติ ซึ่งก็คือ เข้าถึงสุขภาวะทางปัญญา (spirtual health)

การฟังเป็นจุดเริ่มต้น ง่ายๆ ที่ทุกคนทำได้เพื่อเข้าสู่ความสุข เป็นพื้นฐานให้ได้รู้จักตัวเองซึ่งนำไปสู่ความสามารถในการดูแลผู้อื่นไม่ว่าจะเป็นการให้คำปรึกษา (consult) การเป็นพี่เลี้ยง (mentor) หรือแม้แต่การเป็นเพื่อนร่วมรับฟังทุกข์สุข

โดยกิจกรรมมี 2 รูปแบบ 1. กิจกรรมสร้างทักษะและการรับฟัง สำหรับประชาชนทั่วไป โดยเข้าไปที่เว็บไซต์เดือนการฟังแห่งชาติ https://Listen.HappinessisThailand.com เริ่มทำแบบทดสอบเพื่อสังเกตพฤติกรรมการรับฟังของตัวเองว่าเป็นแบบไหน

และประเมินศักยภาพทักษะที่ต้องเรียนรู้ ซึ่งเว็บไซต์ได้จัดเตรียมเนื้อหารูปแบบ e-Learning, เกมฝึกฟัง "Listenian Game" และ "e-book ฟังสร้างสุข" สำหรับเพิ่มทักษะการฟังและการฝึกฟังในรูปแบบการมีส่วนร่วมผ่านประสบการณ์จริง (interactive) และ ชวนให้ไปฟังเพื่อช่วยเหลือคนอื่น จากนั้นร่วมสะท้อนผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผ่านการแสดงความคิดเห็นบนเว็บไซต์

2.กิจกรรมสร้างพื้นที่รับฟังของแต่ละองค์กร ธนาคารจิตอาสา ร่วมกับ สสส. พัฒนานวัตกรรมการ์ดฟังสร้างสุข (Listenian Card) เป็นเครื่องมือเพิ่มทักษะการฟังเบื้องต้น

การรู้เท่าทันความคิด ไปจนถึงการใส่ใจความรู้สึก ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และชุมชน นำนวัตกรรม Listenian Card ไปใช้ในการพัฒนากิจกรรมสร้างพื้นที่แห่งการรับฟัง ให้เหมาะสมกับวัฒนธรรมขององค์กรรวมถึงใช้ในการสำรวจความสัมพันธ์ของคนในองค์กรที่ต้องเริ่มต้นด้วยการรับฟังซึ่งกันและกัน

โดยคาดว่าจะมีองค์กรร่วมสร้างพื้นที่เรียนรู้การฟังไม่น้อยกว่า 100 แห่ง ตลอดเดือนพฤศจิกายน ทั้งนี้ สำหรับประชาชนและองค์กรที่ต้องการใช้นวัตกรรมการ์ดฟังสร้างสุข สามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ เฟซบุ๊กแฟนเพจ ความสุขประเทศไทย" ดร.สรยุทธ กล่าว

นางสาว มณฑล กสานติกุล หรือ มิ้นท์ อินฟลูเอนเซอร์จากช่องยูทูบ I Roam Alone กล่าวว่า ความเหงาเกิดจากการที่เราปิดกันตัวเอง และตัดขาดจากโลกภายนอก แต่หากมองจากภาพความเป็นจริงจะพบว่า เราไม่ได้อยู่คนเดียวตามลำพัง

เรายังแบ่งอากาศร่วมหายใจกับทุกคน ร่างกายเรายังเชื่อมโยง กับทุกอย่างบนโลกใบนี้ ถ้าเมื่อไหร่ที่ตัวเราเองเริ่มมีความรู้สึกไม่ต้องการพบเจอใคร ต้องการเก็บตัวอยู่กับตัวเองเพียงคนเดียว อยากให้ทุกคนสังเกตอารมณ์ และบริหารจัดการความคิดของตัวเอง ไม่ปล่อยให้ความเหงาส่งผลกระทบต่อสุขภาพใจ

ถ้าทุกคนมองเห็นตัวเองเชื่อมโยงกับทุกสิ่งรอบตัว ความเหงาจะอยู่แค่ในความคิดแต่จะไม่สามารถออกมาทำร้ายตัวเราได้ ทั้งนี้ ในโอกาสเดือนการฟังแห่งชาติ อยากขอเชิญชวนทุกคนมาร่วมสร้างทักษะการฟังด้วยกัน เชื่อมั่นว่าทุกปัญหาสามารถดีขึ้นได้ด้วยการรับฟัง

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่